:: صفحه‌ی اول     :: درباره‌ی ما     :: تماس با ما
سه شنبه، ۲ خرداد ۱۳۹۶
:: English Section
P یادداشت
نگاهی بر تفكراز نوع معمارانه

علی خیابانیانجامعه اي كه در آن زندگي مي كنيم رابطه اي تنگاتنگ با ذهنيت افراد و نوع انديشه هاي آنها دارد. يك فكر خوب در فضايي مناسب به وجود مي آيد و شكل گيري بستري مناسب و پاسخگو، مستلزم برخوردي زيربنايي و آينده نگر است. شرايط و امكانات مناسب و با كارايي بالا در هر جامعه اي تضمين كننده سلامت فكري و عملي آن بوده و در عين حال مي تواند به صورت خودكار نيرو هاي جديدي را در خود پرورش دهد؛ در چنين بستري پويا، مي توانيم شاهد ايده ها و انديشه هايي نو باشيم كه حركتي رو به رشد و سازنده را پي ريزي مي كند.

حال جامعه اي را در نظر بگيريد كه توانايي شناخت و تحليل نداشته و نمي تواند از استعدادهاي موجود خويش استفاده كند، با چه پيامد هايي مواجه خواهد شد؟ انديشه و خرد به عنوان نيروي محركه بسياري از فعاليت هايي كه در مقياس خرد و كلان انجام مي گيرند بخصوص از لحاظ توليد ايده هاي جديد، تضعيف شده و به مرور زمان به تكراري ساكن و فرسوده ختم مي شود. مسائلي كه به وضوح مي توانيم در عرصه معماري و رويكرد سطحي آن ببينيم؛ چه در عرصه هاي پژوهشي و چه در فعاليت هاي حرفه اي، كمترين اشخاصي را مي بينيم كه به دنبال تفكري معمارانه بوده و سعي كنند كه نگرشي خاص را تدوين كنند؛ نگرشي كه با زيربنايي فكري و فلسفي به صورتي كلي و بسيار عميق به معماري بنگرد و آن را در فضايي چند بعدي با علوم و هنر هاي ديگر مقايسه كرده و ساختاري واحد و انعطاف پذيري را پي ريزي مي كند؛ پايه معرفتي و مباني نظري هر حرفه اي نياز به ساختار اوليه قوي دارد كه مي تواند نمودي از كاركردها و تجربه هاي عملي و ذهني بشر در طول تاريخ باشد. اين مباني بر هنرمند بودن و بر باورهاي فردي معماران بخصوص با تاكيدي خاص در مورد معماري خوب، توجيهي بر نوع جهان بيني آنان است. اطلاعاتي كه از جهان هستي در ذهن ايشان نقش بسته و درصدد برانگيخته شدن است، نمايشي سه بعدي از مجموعه روابطي ست كه راه را به عينيت مي برند و تجسم مي بخشند.
همين نوع برخورد آغازگر روندي بكر و متفاوت خواهد بود كه معماري را در فراسوي همه سبك ها و انديشه ها مطرح مي كند. زماني كه بتوانيم با ماهيت اصلي خط و صفحه آشنا شويم، خواهيم توانست با موضوعات مختلفي كه در قالب ها و محدوديت هاي خاص خويش براحتي برخورد كنيم؛ اما چنين شناختي چگونه و در چه بستري مي تواند شكل بگيرد. مسئله فعلي جامعه معماري ما عدم شناخت و آگاهي از اصول اوليه معماري نيست، بلكه مشكل اصلي، نبودن تفكر معماري و شناختي ست كه از آن سخن مي گوييم. حتي اگر دقيق تر شويم، پيش زمينه شناخت را هم نداريم. بسياري از معماران بزرگ و تاثيرگذار دنيا داراي ساختار فكري مشخصي هستند كه به مرور زمان و در تعامل با عرصه هاي مختلف به وجود آمده اند و تحليل هايي كه همزمان با چنين تجاربي در زمينه ادبيات معماري و هنر هاي تجسمي انجام شده اند به غناي آن افزوده و پويايي آن را حفظ كرده اند؛ رويكردي ميان گستره اي كه علاوه بر تاثيرات مهم در روند طراحي و آثار خلق شده، سعي مي كند ذات معماري كه فراتر از فرم و سطح و حتي فضاست را به ما بشناساند؛ آنچه كه لايه هاي آگاهي انسان را ارتقا داده و به شهودي خاص نسبت به اتفاقات اطراف خويش مي رساند. طبيعت اطراف ما در قالبي آشنا و ملموس تر از هميشه وارد همين تفكر معمارانه شده و خلقت ما با چرخه آفرينش هستي يكي مي شود و آنجاست كه مرزي بين معمار و طبيعت و افكار و آراي او نخواهد بود. موضوعي كه مطرح مي شود و دغدغه بسياري از متفكران نيز است، هماهنگي با فضاي اطراف و توجه به پتانسيل هاي سايت نبوده و نگرشي را در سطوح بالاتر مطرح مي كند؛ آنچه كه سايت و بستر مورد نظر در تكاپويي زايش گونه به سر مي برد و اگر توانايي آن را داشت در بزنگاهي مناسب به بيرون پرتاب خواهد كرد. دغدغه آفريدن و آفريده شدن، تعاملي كه مي تواند به يگانگي و يكپارچگي موضوع، طراح و بنايي بينجامد كه در آينده ساخته خواهد شد. صدايي از درون و از طبيعت كه ما را به خود مي خواند و نياز هاي خويش را نه از يك پروژه بلكه به عنوان مسيري در ميان بيشمار اتفاق هستي بيان مي كند. معمار در قالب معماري خويش و در هستي فرو مي رود و با آن صدا يكي مي شود، هماهنگ با هستي بودن خويش را درك كرده و به شدن مي رسد.
با مروري كلي به معماري سه دهه گذشته در كشور، همراه با تحليلي دقيق از جهت گيري و مسير حركتي جامعه معماران و بخصوص شاخصه هاي اين رشته نمي توان تسلسلي تكاملي يا روندي به هم پيوسته و پويا از يك ذهنيت معماري در آن يافت كه بتواند توجيهي بر اقدامات آنان باشد. تاثيرگيري از آثار و انديشه هاي معماران غربي و تنها برخوردي فرمال با معماري گذشته ايران اوضاع نابساماني را به وجود آورده و حتي در مسابقات بزرگ ملي نيز شاهد بهره گيري عيني و دقيق از بناهاي معروفي هستيم كه متاسفانه به ديده اغماض به آن توجه مي كنند و سابقه و خدمات شايان شخص و مشاور را مد نظر قرار مي دهند.

P تبلیغات
دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات در رشته کارشناسی ارشد شهرسازی دانشجو می پذیرد